ذهن ومسئلهء بقای پس از مرگ

پنجشنبه، یازدهم مهر هشتاد و هفت

امروز در کمال تعجب به جای اینکه ویژه‌نامه “ذهن” مجله Scientific American به دستم برسد، خود مجله به دستم رسید! نمی‌دانم آیا اشتباه فرستاده‌اند یا اشتباه درخواست صورت گرفته است!

از این موضوع که بگذریم، در شماره این ماه مجله مطلبی با عنوان “هرگز نگو بمیر؛ نمی‌توانیم مرگ را تصور کنیم“¹ چاپ شده است که در ابتدا بسیار جذاب به نظر می‌رسد، اما مطالب جالبی را ابراز نمی‌دارد.

در این مقاله، نویسنده خود شیفته آن، Jesse Bering، رئیس موسسه ادراک و فرهنگ دانشگاه کوئینِ بلفاستِ ایرلند²، مروری بر مطالعاتی که در این زمینه صورت گرفته است می‌کند که چرا فکر می‌کنیم پس از مرگ وجود خواهیم داشت و از بین نمی‌رویم. وی به این موضوع اشاره می‌کند که این گرایش به بقای پس از مرگ نه به دلیل بُعد مذهبی و نه به دلیل بُعد احساسی ایجاد می‌شود، بلکه به دلیل آگاهی و یا خودآگاهی است که همراه ماست و اجتناب‌ناپذیر.

توضیح می‌دهد از آنجا که ما دارای خودآگاهی شده‌ایم، رهایی از این خودآگاه امکان‌پذیر نیست و ما نمی‌توانیم به هیچ‌وجه عدم وجود خودآگاه (که اینجا از مقوله ناخودآگاه متفاوت است) را تجربه کنیم. پس تجربه مرگ غیر ممکن است. برای ما شاید مرگ همچون یک تحلیل یا اُفت به سوی عدم خودآگاه باشد اما آنگاه که اتفاق می‌افتد، دیگر مغز و کارکرد ذهنی‌یی نیست که آن را تجربه کند.

آزمایشات زیادی بر روی کودکان سنین پایین انجام داده‌اند که همگی نشان از آن دارند که بدون توجه به گرایشات مذهبی یا غیر مذهبی، کودکان همگی به بقای ذهنی فرد پس از مرگ اذعان دارند و این موضوع به گرایشات مذهبی و نیز باورهای فرهنگی که هنوز درگیرش نشده‌اند ارتباطی ندارد. این موضوع صرفا امری ذهنی است که البته در این مقاله به جنبه‌های تکاملی این قضیه هم اشارات مناسبی نشده است.

مقالهء چندان پرمایه‌ای نبود و توضیحی بیش از موضوعش نمی‌دهد.

 

—————————

1. Never Say Die: We Can’t Imagine Death

2. Director of Institute of Cognition and Culture at Queen’s University in Belfast

برچسب‌ها: Afterlife, Consciousness, Death, Mind, Scientific American